Για το σοσιαλισμό και στον 21ο αιώνα!

For socialism in the 21st Century too!

Κάλαντα Καστανεών Έβρου (Τσιορέκ Κιοΐ)

Αυτά τα Κάλαντα τα τραγουδούσα μικρός στις Καστανιές (καλύτερα παράφωνος παρά βουβός και άφωνος).

Α΄. Της παραμονής Χριστουγέννων πρωί μετά την Εκκλησία (Τζαμάλα)

Πήαμι στουν τσιουρμπατζή μας
μας έδωσ’ ένα φούρνου ψουμιά
κι πέντι – δέκα φλουριά
Όσα άστρα είνι απού τουν ουρανό
κι φύλλα απού τα δέντρα
τόόόόόόόσο μπιρικέτ να δώσει Θιός στουν τσιουρμπατζή μας

Τα κάλαντα αυτά τα λέγαμε κρατώντας μια ή δυο κουδούνες προβάτων και χτυπώντας τις να βγάζουν το γνωστό ήχο

Β΄. Το βράδυ της παραμονής
Το τραγουδούσαν τα «παλικάρια» του χωριού στον παπά και τους ψαλτάδες προκειμένου να σηκωθούν να πάνε στη χριστουγεννιάτικη λειτουργία. Με τον καιρό επεκτάθηκε στον πρόεδρο του χωριού, στο μπάτσο και το διευθυντή του σχολείου. Οι υπόλοιποι σιγοντάραμε πίσω από την πομπή, αφού όλο το χωριό πήγαινε να τους «ξυπνήσει». Τα «παλικάρια» του χωριού ήταν τα παιδιά γύρω στα 17-18 και πριν πάνε φαντάροι. Οργάνωναν τριήμερο γλέντι με ζωντανή μουσική στην πλατεία του χωριού με παραδοσιακά τραγούδια.

Χριστός γεννάται χαρά στουν κόσμου
χαρά στουν κόσμου στα παλικάρια
Σαράντα μέρις, σαράντα νύχτις
κι η Παναγιά μας κοιλουπουνούσι
κοιλουπουνούσι παρακαλούσι
τους άηπουστόλους τους αηρχαγγέλους
Κι αηπουστόλοι για μύρου τρέχουν
κι οι αηρχαγγέλοι μαμμή γυρεύουν
Μα ωσπού να πάνι κι ωσπού να έρτουν
Η Παναγιά μας ξιλιφτιρώθκι.

Γ΄. Τη μέρα των Χριστουγέννων
Άθεα κάλαντα μια τέτοια μέρα σ’ ένα κατάθρησκο χωριό!, Φυσικά τα τραγουδούσαμε μετά την Εκκλησία.

Π’ αυγινικό κι αν βγήκαμι σ’ αρχουντικό θα πάμι
ελάτε παλικάρια μου να πάτι μι τι μένα
να πάμι στουν αφέντη μας τουν πουλυχρουνιμένου
που ‘χει τα σπίτια τ’ αψηλά και τ’ αψηλά παρμάκια
για να τ’ ανέβου δεν μπουρώ κι πίνου τα φαρμάκια

Άνοιξι πόρτα μ’ άνοιξι, πόρτα μου καναρένια
έχου δυο λόγια να σου πω κι κείνα ζαχαρένια.
Ποιος είσι συ ν’ ανοίξου γω, ν’ ανοίξου να μπεις μέσα;
Ειγώ είμι που σου τα ‘στειλα στου μαντηλάκ’ διμένα
τα μήλα, τα δαμάσκηνα τα τουρφαντά κιράσια
για να τ’ αντέξου δεν μπουρώ κι πίνου τα φαρμάκια

Σ’ αυτό του σπίτ’ που ήρταμι πέτρα να μη ραΐσει
κι ου νοικοκύρης του σπιτιού χίλια χρονιά να ζήσει.

Της Πρωτοχρονιάς θα τα πω στην ώρα τους. Τα Φώτα δεν λέγαμε κάλαντα

Όπως βλέπετε, ταξικά τα κάλαντα, με αφέντες, άρχοντες, τσιουρμπτατζήδις κλπ. σε ολόκληρη την Ελλάδα.
ΓΛΩΣΣΑΡΙ
Πήαμι: Πήγαμε
Τσιουρμπατζής: πλούσιος γεωκτήμονας – κτηνοτρόφος (κουλάκος που θα έλεγε κι ο σ. Στάλιν, ο θεοσεβούμενος)
Μπιρικέτ (μπερεκέτι): Σοδιά
άηπουστόλους, αηρχαγγέλους: Γίνεται παρετυμολογική σύζευξη με το «Άη» Άγιος Απόστολος , Άγιος Αρχάγγελος
Π’ αυγινικό: Από ευγενικό (σπίτι)
Παρμάκια: Εσωτερικές κολώνες από ξύλο
Καναρένια: Μάλλον απ’ το καναρίνι, δεν χρησιμοποιείται στη καθομιλουμένη του χωριού
Ε, Ο: Η προφορά του Ε δεν είναι ούτε Ε ούτε Ι, και του Ο δεν είναι καθαρό ΟΥ, είναι κάτι ενδιάμεσο, πάντως σαφώς προς το Ι και το ΟΥ αντίστοιχα.
Τουρφαντά: Τροφαντά, καλοθρεμμένα.

24/12/2012 - Posted by | Πολιτική, βεβαίως!

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: